Het beëindigen van mediation door een der partijen: een afgebroken onderhandeling?
Inleiding
Meer dan 20 jaar na het befaamde Plas/Valburg arrest, blijft het leerstuk van de afgebroken onderhandelingen de gemoederen bezig houden
De invalshoek van dit artikel is anders dan die van de gebruikelijke vermogensrechtelijke analyses.
Onderzocht wordt namelijk of het leerstuk ook van toepassing kan zijn op onderhandelingen waarbij partijen onder begeleiding van een professionele derde proberen tot een oplossing te komen in een tussen hen bestaand geschil. Deze manier van geschil oplossingen wordt doorgaans aangeduid als mediation.
Onderhandelen bij geschillenoplossing Contractsonderhandelingen
Onderhandelingen vinden plaats ter uitvoering van een (geschillenoplossing)overeenkomst
Aan onderhandelingen ligt geen overeenkomst ten grondslag
Mogelijke rechtsgrond schadevergoeding bij afgebroken onderhandelingen: wanprestatie
Mogelijke rechtsgrond schadevergoeding bij afgebroken onderhandelingen: onrechtmatige daad, onrechtvaardige verrijking, redelijkheid en billijkheid
Uitkomst geslaagde onderhandeling: overeenkomst waarin oplossing geschil vastligt
Uitkomst geslaagde onderhandeling: partijen raken verbonden door overeenkomst
De kern van beide type onderhandelingen is dat partijen trachten een overeenkomst tot stand te brengen. Voor wat betreft de verschillen, zijn deze voornamelijk gelegen in de
verhouding tussen de onderhandelende partijen. Partijen die een geschil proberen op te lossen, zoals bij mediation, doen dit vanuit een bestaande relatie. Dit zal meestal een
negatieve relatie zijn, die indien de onderhandelingen succesvol verlopen gaandeweg zal veranderen in een neutrale of mogelijk zelfs positieve verstandhouding.
Afgebroken onderhandeling
Sinds enkele decennia bestaat er enige duidelijkheid over de vraag wanneer het afbreken van onderhandelingen juridisch relevant wordt en wat de gevolgen van dit afbreken kunnen zijn.
De onderhandeling, beter bekend als de precontractuele fase in het recht, wordt beheerst door de eisen van redelijkheid en billijkheid dat inhoudt dat partijen over en weer rekening hebben te houden met elkaars gerechtvaardigde belangen
Binnen de onderhandeling worden drie fasen onderscheiden:
1. Oriëntatie fase;
2. Gevorderde onderhandelingen maar nog geen concrete verwachting betreffende overeenkomst;
3. Concrete verwachting omtrent overeenkomst.
Karakteristieken van mediation
In geval van mediation onderhandelen partijen onder begeleiding van een mediator.
Uitgaande van de wederzijdse belangen wordt er naar gestreefd een voor beide partijen bevredigende oplossing in het geschil te vinden (win-win oplossing).
Om partijen in vrijheid en onbevangen tot een oplossing te laten komen, gelden een aantal randvoorwaarden voor mediation:
Vrijwillige deelname (niet tot de procedure gedwongen mogen worden)2
Vrijblijvendheid (weglopen uit de procedure staat vrij)
Beslotenheid (procedure achter gesloten deuren),
Vertrouwelijkheid/geheimhouding (tegenover derden van hetgeen tijdens de mediation ter tafel komt)
Onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de mediator.
Afgebroken mediation-onderhandeling in de praktijk:
Link naar het volledige artikel >>> afgebroken onderhandeling (pdf) afgebroken onderhandeling (tekst)
