Honoursprogramma
Psychologie
Een holistische blik op narcolepsie
Stel, je hebt gedroomd dat je ouders bij een verkeersongeluk om het leven zijn gekomen.
Je droom was zo realistisch, dat je nog bij de herinnering eraan in huilen uit zou kunnen barsten en ook al weet je, dat je alleen maar hebt gedroomd, je moet hun toch even opbellen om te vragen, of het wel goed gaat met hun.
Nu stel dat je wakker wordt en juist niet meer weet, dat je alleen maar hebt gedroomd.
Je hebt het gevoel dat je zou moeten doodgaan van verdriet en als je moeder je later op die dag belt kan jij helemaal niet beseffen, dat ze niet werkelijk dood is gegaan.
Soms lijken dromen erg realistisch, maar toch weet je over het algemeen wel wanneer je droomt en wanneer je wakker bent.
Anders zit het bij mensen die lijden onder narcolepsie, een chronische slaapziekte.
Deze ziekte houdt in, dat je vaak ook over dag heel moe bent.
Deze aanhoudende vermoeidheid kan leiden tot verschillende korte slaapperiodes, meestal in rustige en passieve situaties. Worden deze (dutjes) tegengehouden, dan is het mogelijke gevolg, dat de persoon zich de hele dag duf en prikkelbaar blijft voelen.
Een fenomeen dat samengaat met narcolepsie is kataplexie, wat betekend dat je spieren helemaal verslappen, zoals tijdens de REM slaap. Aanvallen van kataplexie zijn meestal een gevolg van heftige emoties zoals woede, stress of opwinding.
Nog een mogelijk bijeffect van deze ziekte zijn erg realistische dromen, die vaak niet makkelijk te onderscheiden zijn van de realiteit. Het kan zelfs gebeuren, dat de droom van een narcolepsie patiënte hem of haar realistischer lijkt dan de werkelijkheid en dat de patiënte daardoor een foute herinnering overhoudt aan een gebeurtenis.
In tegenstelling tot mensen zonder narcolepsie begint de slaap van narcolepsie patiënten heel gauw of direct met de REM slaap, wat als gevolg kan hebben, dat de lichaam van de slapende helemaal verlamd is, wat vaak als naar of zelfs als bedreigend wordt ervaren. In deze situatie is de narcolepsie patiënte zich nog bewust van zijn omgeving, maar heeft geen macht meer over zijn lichaam.
Als je nu denkt, dat mensen met narcolepsie meer slapen of meer slaap nodig hebben dan mensen zonder deze ziekte, dan heb je het mis. Ze slapen gemiddeld net zo veel als andere mensen ook, maar dan niet altijd op de voor hun gewenste tijdstip.
Narcolepsie patiënten reageren wel heftiger op verandering in hun omgeving.
Ook hebben ze vaak meer slaapproblemen dan andere mensen, wat inhoudt, dat ze lijden onder onrustige slaap, slapeloze periodes, nachtmerries en ongewenste lichaamsbewegingen.
Een onaangename bijeffect van deze slaapproblemen zijn concentratiestoornissen. Door de slechte nachtrust wordt het voor mensen met narcolepsie over dag steeds moeilijker om hun aandacht gefocust te houden.
De precieze oorzaken voor narcolepsie zijn nog niet bekend.
Typerend voor deze ziekte is een verstoring van het normale slaap-waak ritme.
Helaas is er tot nu toe nog geen middel om deze ziekte te genezen, maar er bestaan wel medicijnen om de symptomen te onderdrukken.
Omdat deze ziekte tamelijk zeldzaam is zal je waarschijnlijk niemand kennen die eronder lijdt.
Toch is het voor mij een van de fascinerendste ziektes waarmee je te maken krijgt tijdens de studie Psychologie, juist omdat erover tot nu toe nog zo weinig bekend is.
Ik wil nu nog even iets uitleggen over de titel van deze essay.
Het blijft de vraag, waarom ik voor een holistische benadering van deze ziekte heb gekozen.
Op deze vraag heb ik twee antwoorden.
Ten eerste is het de complexiteit van deze ziekte die haar zo fascinerend maakt.
Levendige dromen of kataplexie alleen maken een mens nog niet narcoleptisch.
Pas als een mens een aantal symptomen vertoont, die bij deze ziekte horen, zou hij een diagnose van narcolepsie kunnen krijgen.
Het grootste deel van alle psychologische stoornissen kan alleen gediagnosticeerd worden, als de mens meerdere, bij de ziekte behorende symptomen vertoond.
Ten tweede is het erg moeilijk om deze ziekte reductionistisch te introduceren.
Na de lectuur van een artikel van Billiard et al. (1994) over de genetische factoren van narcolepsie werd mij duidelijk, dat op reductionistisch gebied te weinig bekend is over deze ziekte om er een interessant essay over te schrijven.
Ik wil deze essay afsluiten met een verwijzing naar het boek (het huis van de slaap) van Jonathan Coe.
Dit boek gaat over verschillende slaapstoornissen en heeft bij mij de interesse opgewekt naar narcolepsie en de bijverschijnselen daarvan. Voor alle mensen die lijden onder deze ziekte of die er gewoon in geïnteresseerd zijn hoop ik, dat in korte tijd nog meer over deze ziekte bekend zal worden.
If you cut a thing up, of course it will smell. Hence, nothing raises
such an infernal stink at last, as human psychology
D. H. Lawrence
Psychology keeps trying to vindicate human nature.
History keeps undermining the effort.
Mason Cooley
